You are here:
OKULDA ÖĞRETİLMEYEN 50 KURAL(*) PDF Yazdır E-posta
Çarşamba, 13 Mart 2013 12:52

Mustafa KOÇ

Okul bize ne veriyor, ne kazandırıyor ya da ne veremiyor? Açıkçası sormak gerekirse sahiden okullar ne işe yarıyor?

Bu soruyu herkes her zaman kendine de sorabilir. Özellikle eğitim sistemlerinin toplumdaki değişime ayak uyduramadığı zamanlarda bu sorular daha çok gündeme gelir. Resmi eğitim diyebileceğimiz kitlesel eğitim, acaba bireyin daha iyi yetişmesini mi amaçlıyor yoksa devleti kim yönetirse onun emrine uyacak, onların biçimlendirdiği robotlar mı yetiştiriyor?

Durmadan artan eğitim sorunlarına ve yaz boz tahtasına dönen eğitim sitemlerine bakarak bu konuda iyi şeyler söylemek adeta zorlaşıyor. Keşke eğitim kurumları, yani okullar önce “iyi bir yurttaş” yetiştirmeye çalışırken kendine yeten, bilgili, ahlaklı ve becerileri gelişmiş donanımlı bireyler yetiştirebilseydi. Kısaca; keşke okulda öğrendiklerimiz, öncelikle hayatın ipinin ucunu tutarken işimize yarayacak şeyler olsaydı. Ama olmuyor.

Hayattan kopuk eğitim, bazen bireyin okuma ve öğrenme şevkini kırabilir. Bütün dünyada buna benzer eleştiriler var. Hayatın gerçekleriyle örtüşmeyen eğitim sistemleri, bazen bireyin becerilerini ortaya çıkaracağı yerde onları köreltebilir.

Ayrıca zaten her şey de okulda öğrenilmiyor ki... Gerçek okulun görevi zaten her şeyi öğretmek olamaz; okul ancak öğrenme yollarını öğretebilir. Hayat okulunun insana verdiği dersler ise bazen okulların verdiği diplomadan daha değeli sayılır. Biliyoruz ki okulda öğrenmediklerimiz, öğrendiklerimizden çok fazladır.

Charles J. Skyes adında bir yazar, “Okulda Öğretilmeyen 50 Kural”ın kitabını yazmış. Yazar kitabında hiçbir okulun müfredatında yer almayan elli yaşam dersi veriyor. Burada, insanların dünyada karşılaşacakları gerçekleri ve ailelerin nasıl kontrolü tekrar ele alacaklarına dair dürüst ve esprili önerileri var. Skyes'ın kuralları içten, komik ve zorlu.

"Hayat adil değildir. Alışın" diyerek şaşırtıcı bir kuralla başlıyor kitap. Henüz hayatın gerçekleriyle yüzleşmeyen gençler için iyi bir uyarı niteliğinde. Amerikan eğitim sisteminin eleştirisi şeklinde yazılmış olsa da insanlar dünyanın her yerinde aynı. Bizdeki acımasız toplum kuralları ise hayatın gerçeklerini insana ister istemez erken yaşlarda öğretiveriyor.

Skyes, okulda öğretilmeyen 50 kuralı şöyle sıralıyor:

“1) Hayat adil değildir... Alışın...

2) Gerçek dünya, kendinize duyduğunuz saygıyı okulunuz kadar önemsemeyecek... Sizin kendinizi iyi hissetmeden önce, bir şeyler başarmanızı bekleyecek...

3) Kusura bakmayın; üniversiteden mezun olur olmaz ayda beş bin dolar kazanmayacaksınız... Başbakan da olmayacaksınız... Şirket arabanız olmayacak... Hatta üzerinizde ünlü bir markanın etiketi bulunmayan, sıradan bir takım elbiseniz olacak...

4) Henüz bir şeylere sahip olmanız gerekmiyor...

5) Babacığınız ne derse desin, siz bir prenses değilsiniz...

6) Hayır; hayal ettiğiniz bir şey olamazsınız...

7) Öğretmeninizin katı olduğunu düşünüyorsanız, henüz patronunuzla tanışmadınız demektir...

8) Göbeğiniz o kadar ilginç değil, hayatınızı onu inceleyerek geçirmeyin...

 

9) Okul kazanan ve kaybeden herkesi mezun etmiş olabilir... Hayat öyle yapmaz...

10) Yaşam, beden eğitimi öğretmeninizin inandığının aksine, daha çok bir yakan top oyunu gibidir...

***

11) Mezun olduktan sonra, oyun parkındaki sanal rakiplere karşı yarışmayacaksınız...

12) Küçük düşmek yaşamın bir parçasıdır... Alışın...

13) Nasıl olsa NBA’ye giremeyeceksiniz... O yüzden para harcamayı bırakın ve şu egonuzdan kurtulun...

14) Sürtük gibi görünmek size yetki sağlamayacak...

15) Hamburgercide çalışmak saygınlığınızı yitirmenize neden olmaz...

16) Aileniz ve küçük kardeşiniz, düşündüğünüz kadar utanç verici değiller... Asıl utanç verici olan nankörlük, kabalık ve somurtkanlıktır...

17) Anne ve babanız siz doğmadan önce, şimdi oldukları kadar sıkıcı değillerdi... Sizin faturalarınızı ödeyerek, sizi etrafta gezdirerek, eğitiminiz için para biriktirerek, odanızı temizleyerek, sizin onlara ne kadar idealist olduğunuzu anlatmanızı dinleyerek böyle oldular...

18) Hayat dönemlere bölünmez ve siz yazları tatilde değilsiniz...

19) İşleri berbat ederseniz siz sorumlusunuz... Bu anne ve babanızın hatası değil...

***

20) Sigara içmek sizi havalı göstermez, garip gösterir...

21) Alındınız mı bu söze?

22) Mağdur falan değilsiniz... Sızlanmayı bırakın...”

23) Bir gün büyümek ve ailenizin evinden ayrılmak zorunda kalacaksınız...

24) ‘Özünde kim olduğun önemli değil... Seni yaptıkların tanımlar’ sözünün ne kadar doğru olduğuna inanman gerekiyor...

25) Matematik sizin ne düşündüğünüzü önemsemez...

26) Hayatı yargılayıcı olmamayı öğrenmelisin...

27) Cinsel organlarınız düşünce sisteminiz için engel, karar vermeniz için araç değildir...

28) Birileri izliyor olabilir...

29) İki yüzlülükle başa çıkmayı öğrenin...

30) Sıfır hoşgörü eşittir sıfır sağduyu...

***

31) Çıplak insanlar gerçek hayatta farklı görünürler...

32) Televizyon gerçek hayat değildir...

33) İneklere iyi davranın... Bir gün onlar için çalışmak zorunda kalabilirsiniz...

34) Kazananların yaşam felsefeleri vardır... Kaybedenlerin de...

35) Eğer kalçanız genişledikçe genişlemişse, bunu suçu Mc Donald’s ve Big Mac değildir... Eğer sigara içiyorsanız bunun suçlusu da Joe Camel değildir...

36) Ölümsüz değilsiniz...

37) Bağlantıda olmak, cahil olmadığınız anlamına gelmez...

38) İnsanlarla konuşurken gözlerinin içine bakın...

39) Siyah-beyaz filmlerde gördüğünüz insanlar, gerçekte hayatta renkliydiler... Ve siz doğduğunuz gün dünya dönmeye başlamadı...

***

40) Çevrenin karmakarışık beyin yıkama faaliyetlerine karşın, net ve mantıklı bir şekilde düşünmeyi öğrenin...

41) Şu yaşadıklarınızı yaşayan ilk ve tek insan siz değilsiniz...

42) Yağı değiştirin...

43) Başkalarının başarılarının, sizi üzmesine izin vermeyin...

44) Meslektaşlarınız arkadaşınız olacak diye bir şey yok... Arkadaşlarınız da aileniz değil...

45) Yetişkinler sizin yaşınızda olmanın ne kadar korkutucu olduğunu unuturlar... Sadece şunu unutmayın; Bu da geçecek...

46) Etrafınızdaki insanlara dikkat edin...

47) Kusursuz değilsiniz... Olmak zorunda da değilsiniz...

48) Kendinize yaşamınızın öyküsünü anlatın... Bir amacınız olsun...

49) Teşekkür etmeyi unutmayın...

50) Fırsatınız varken keyfini çıkartın...

Alıntı:

(*) Charles J. Skyes, Okulda Öğretilmeyen 50 Kural, Çeviren: Merve Duygun, Butik Yayıncılık, 2007